PEN Myanmar ၏ ကြေညာချက် (၆/၂ဝ၁၆)

PEN Myanmar ၏ ကြေညာချက် (၆/၂ဝ၁၆)၊ ၁၅ ရက်၊ နိုဝင်ဘာလ၊ ၂ဝ၁၆ ခုနှစ်၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မြန်မာနိုင်ငံ။

၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေပုဒ်မ-၆၆(ဃ)၊ သတင်းမီဒီယာကောင်စီ၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်တို့နှင့်ပတ်သက်၍ ပဲန်မြန်မာ၏ တိုက်တွန်းချက်

၁။ စာပေစိစစ်ရေးအလွန်ခေတ်တွင် နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်၊ ထင်မြင်ယူဆခွင့်နှင့် စုရုံးခွင့်များကို စိစစ်ကွပ်ကဲရာရောက် သည့် တည်ဆဲဥပဒေအများအပြားကို အသုံးပြုကာ နိုင်ငံတွင်းနေပြည်သူလူထုအနေဖြင့် မိမိဘာသာမိမိထိန်းချုပ် စိစစ်ပြောဆိုနေထိုင်ရန် ဖိအားပေးမှုများ ရှိနေပါသည်။ ယင်းကဲ့သို့ အသုံးပြုနေသောတည်ဆဲဥပဒေများအနက် အစိုးရ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်သာမက မီဒီယာသမားအချို့ကိုယ်တိုင်နှင့် နိုင်ငံသား အချင်းချင်းအကြား တစ်ပါးသူကို ချက်ချင်းအကျဉ်းကျစေရန် ရည်ရွယ်ပြီးလက်နက်သဖွယ် အသုံးပြုသောဥပဒေမှာ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ-၆၆ (ဃ) ဖြစ်ပါသည်။

၂။ ယခင် ပါတီစုံအစိုးရလက်ထက် ဤဥပဒေပြဌာန်းသည့် ၂ဝ၁၃ခုနှစ်မှ ၂ဝ၁၅ ခုနှစ်ထိ ၆၆(ဃ)ဖြင့် တရားစွဲဆိုခံရသူပေါင်း (၇) ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး၊ (၅)ဦးမှာ ပြစ်ဒဏ်ချခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ယခုပိုမိုပွင့်လင်းလာသော ဒီမိုကရေစီအရပ်သားအစိုးရလက်ထက် ၂ဝ၁၆ ဧပြီလမှ ယနေ့နိုဝင်ဘာလအထိ(၇)လ အတွင်း တရားစွဲဆိုမှုပေါင်း ၂၉ မှုအထိ ရှိလာပါသည်။ ယင်း ၂၉ မှုတွင် စွပ်စွဲခံရသူများမှာ သာမန်ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်သုံးစွဲသူများသာမက လူ့ရပိုင်ခွင့်အရေးတက်ကြွ လှုပ်ရှားသူများနှင့် မီဒီယာသမားများလည်း ပါဝင်ပါသည်။ ယင်းတရားစွဲဆိုမှုများကို လေ့လာရာတွင် ကာယကံရှင်ကိုယ်တိုင်က စွဲဆိုသည်များရှိသကဲ့သို့၊ ကာယကံရှင်မဟုတ်သောပုဂ္ဂိုလ်များ(third party)ကလည်း တရားလိုပြုလုပ်၍ တရားစွဲဆိုခြင်း၊ လက်ခံအမှုဖွင့်ခြင်း၊ စွဲဆိုသည်နှင့်မှန်ကန်မှုရှိ-မရှိ စိစစ်မှု မပြုဘဲ ချက်ချင်းဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်းများကို တွေ့ရပါသည်။

၃။ ယင်းပုဒ်မ-၆၆(ဃ)သည် ဝေဝါးသောအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များရှိနေခြင်း၊ ရဲအရေးပိုင်သောအမှုဖြစ်နေသဖြင့် ချက်ချင်းဖမ်းဆီးနိုင်နေခြင်း စသည့်အချက်များ ကြောင့် အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းများအပါအဝင် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်၊ တစ်စုတစ်ဖွဲ့တို့၏ လက်နက်သဖွယ် လိုရာဆွဲအသုံးချနိုင်ကြောင်း၊ အသုံးချနေကြ ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ ထို့ပြင်မီဒီယာသမားများအတွက် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် သတင်းမီဒီယာဥပဒေနှင့် သတင်းမီဒီယာကောင်စီရှိနေသည့်တိုင် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ ပုဒ်မ-၆၆(ဃ)ကိုသာ သုံးပြီး အရေးယူခြင်းမှာလည်း ကာယကံရှင်မဟုတ်သောသူက တရားလိုပြုတိုင်ကြားသည့်အခါမှန်ကန်မှုရှိ-မရှိစိစစ်ရန်မလိုဘဲ ချက်ချင်းအကျဉ်းချနိုင်သဖြင့် စွပ်စွဲခံမီဒီယာသမားများအား လက်ငင်းဖိအားပေးနှိပ်ကွပ်နိုင်သည့်အတွက်လည်း ဖြစ်နေပါသည်။

၄။ ထို့ပြင် သတင်းမီဒီယာသမားများအား အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့်စာနယ်ဇင်းကျင့်ဝတ်ကို အတိအကျလေးစားလိုက်နာစေရန် ဖွဲ့စည်းထားသော သတင်း မီဒီယာကောင်စီသည် သတင်းမီဒီယာသမားများကို အကာအကွယ်ပေးနိုင်သော၊ အငြင်းပွားမှုများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်သော လုံလောက်သည့်လုပ်ပိုင်ခွင့် အားနည်းနေသည့်အပြင် စာနယ်ဇင်းကျင့်ဝတ်ကို ပြြာန်းထုတ်ပြန်ပေးထားသည့်တိုင် သတင်းမီဒီယာသမားအချို့က လိုက်နာခြင်းမရှိသည်ကို ထောက်ရှုလျှင် သတင်းမီဒီယာကောင်စီ၏ သြဇာသည်လည်း အားနည်းနေသည်ဟု ပဲန်မြန်မာက သုံးသပ်ပါသည်။ တရားစွဲဆိုသူနှင့် စွဲဆိုခံမီဒီယာတို့အကြား ညိ§နှိုင်းဆောင်ရွက် ပေးရာတွင်လည်း စွဲဆိုခံမီဒီယာကသာ စွဲဆိုသူအား တောင်းပန်ရခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ဖူးသည်ကို အထင်အရှားတွေ့ရပါသည်။

၅။ ယခုကဲ့သို့သတင်းမီဒီယာကောင်စီတွင် လုံလောက်သောသြဇာနှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်အားနည်းနေရခြင်းမှာ သတင်းမီဒီယာဥပဒေပါ ပြဌာန်းချက်များ၏ အားနည်း ချက်ကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ သတင်းမီဒီယာဥပဒေအခန်း(၆)အရ သတင်းမီဒီယာကောင်စီဖွဲ့စည်းရာတွင် လွတ်လပ်၍အမှီအခိုကင်းစွာ ဖွဲ့စည်းခွင့် မရခြင်း၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ၏ လောင်းရိပ်အောက်ရောက်နေခြင်း၊ သတင်းမီဒီယာလောကအား အမှန်တကယ်ကိုယ်စားပြုသည့်ပုဂ္ဂိုလ်များကို သတင်း မီဒီယာသမားများကိုယ်တိုင် လွတ်လပ်စွာရွေးကောက်တင်မြေ§ာက်ပိုင်ခွင့်မရှိဖြစ်နေခြင်းတို့မှာ ထင်ရှားသော အားနည်းချက်များ ဖြစ်ပါသည်။ နည်းဥပဒေ အခန်း (၁၁)၊ ပုဒ်မ-၃၅(က)ပါ တိုင်ကြားနိုင်သည်ဟူသော စကားရပ်ကြောင့် တိုင်ကြားလိုပါက တိုင်ကြားနိုင်ပြီး မတိုင်ကြားဘဲတိုက်ရိုက်တရားစွဲဆိုလိုပါက စွဲဆိုနိုင်သောအခွင့်အရေးရှိနေသည်ကို တွေ့ပါရသည်။

၆။ တည်ဆဲဥပဒေဆိုသည်မှာ ပြည်သူလူထုကို အကာအကွယ်ပေးရန် ပြြာန်းထားခြင်းသာ ဖြစ်သင့်ပါသည်။ မိမိနှင့်သဘောထားခံယူချက် မတူညီသော၊ ဝေဖန်မှုများကို တိုက်ခိုက်ရန်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း၏ လွတ်လပ်စွာထင်မြင်ယူဆခွင့်၊ ထုတ်ဖော်ရေးသားခွင့်၊ ပြောဆိုခွင့်တို့ကို ပိတ်ပင်တားဆီးရန်အတွက် လိုရာဆွဲအသုံးချနိုင်သော လက်နက်သဖွယ်အသုံးပြုနေခြင်းမှာ ဒီမိုကရေစီအခြေခံကျင့်စဉ်နှင့် စံလွဲနေကြောင်း ပဲန်မြန်မာက သုံးသပ်ပါသည်။

၇။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ် ဆက်သွယ်ရေးဥပဒေ၊ ပုဒ်မ-၆၆(ဃ)အပါအဝင် ၂ဝ၁၄ ခုနှစ် သတင်းမီဒီယာဥပဒေများအား အများပြည်သူ၊ လူထုအခြေပြု အဖွဲ့အစည်းများ၊ သတင်းမီဒီယာများ၏သဘောဆန္ဒကို ခံယူ၍ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ပြင်ဆင်ပါရန် ပဲန်မြန်မာက တိုက်တွန်းခြင်း နှင့်အတူ ပုဒ်မ-၆၆(ဃ)ဖြင့် လတ်တလောစွဲဆိုထားသော အမှုများကိုလည်း ပိတ်သိမ်းပယ်ဖျက်ပေးပါရန် တောင်းဆိုလိုက်ပါသည်။

ပဲန်မြန်မာစင်တာ

 

Leave comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *.